De Gids 1837 - 1937

DVD 206.896 pagina's

Monumentale dvd die een unieke inkijk geeft in het literaire leven van onze voorouders

De Gids is een algemeen cultureel en literair tijdschrift, opgericht in 1837 door Potgieter en Robidé van der Aa, achtereenvolgens verschenen bij de Amsterdamse uitgevers Beijerinck (1837-40), Van Kampen (1840-1949 en 1953-1962, tussentijds bij De Haan in Utrecht) en Meulenhoff (1962-2005); de huidige uitgever is Balans. Aanvankelijk bestond de inhoud deels uit boekbesprekingen en deels uit "mengelwerk", zoals gebruikelijk in die tijd, maar kreeg deze na een tiental jaren een meer algemeen cultureel, liberaal politiek karakter. In 1863 trad Busken Huet tot de redactie toe en verschoof het accent weer naar de literatuur.
De Gids werd steeds meer een tijdschrift van hem en Potgieter samen, wat op weerstand stuitte bij de overige redactieleden die zich door de nieuweling Huet "als schooljongens" behandeld voelden. Een negatieve bespreking van Huet werd opgeblazen tot een rel en deze zag zich in 1865 genoodzaakt zijn ontslag in te dienen, gevolgd door Potgieter, die zijn zijde koos. Geleid door bankiers, hoogleraren en advocaten die naast hun eigenlijke bezigheden de literatuur als bijzaak bedreven, zakte De Gids vervolgens weg tot een niveau van verregaande onbeduidendheid. In de jaren tachtig van de 19de eeuw leek De Gids ingedommeld in een lange winterslaap, maar werd daaruit opgeschrikt door het elan van een groep jonge schrijvers en dichters, door de literatuurgeschiedenis later "De Tachtigers" gedoopt, die zich afzetten tegen de half-literaire elite die de koers van het blad bepaalde, en die in 1885 een eigen tijdschrift oprichtten: De Nieuwe Gids. Niet dat De Gids nu met zijn tijd meeging. Maar de door een der Tachtigers, Albert Verwey voorspelde ondergang van het tijdschrift bleef uit. Weliswaar stelde men zich slechts langzaam open voor nieuwe ontwikkelingen en bleef de redactie in hoofdzaak conservatief, evengoed kregen in later jaren auteurs als Nescio (die in 1911 met De uitvreter in De Gids debuteerde), Roland Holst, Aart van der Leeuw en Marsman gelegenheid er hun werk te publiceren.

Dit tekstgedeelte is ontleend aan wikipedia.

ISBN: 90-77580-04-2
Verschenen: 2006